Broeder Frans

Uit onze contactbrief

Ledendag over de mystiek van Franciscus
Op zaterdag 26 november heeft Hubert Bisschops ons in deze mystiek ingeleid. Hij vertelde hoe hij bij Franciscus en de Franciscaanse spiritualiteit betrokken was tot nu toe. Hoe hij conventueel geweest is, bij de 3e orde is aangesloten, andragogie en theologie studeerde en daarbij de scriptie schreef over de Regel van 1221, lid is van de werkgroep Studie en Vorming van de Franciscaanse Beweging, etc. Zijn proefschrift ‘Franciscus: mysticus en mystagoog' is in boekvorm uitgegeven. En de komende 2 jaar is het thema waarin de Franciscaanse Beweging zich verdiept ‘het zonnelied', nu is het thema van vandaag leidraad voor zijn bijdrage.
Als ‘diksap' geeft hij een stevige verhandeling over het thema van vandaag, ‘de mystiek van Franciscus'. Dit licht hij toe aan de hand van een vijftal A4's. Een paar gedachten hieruit: 
 Je kunt mystiek onderscheiden in ‘geleefde' en ‘bestudeerde' mystiek. Op deze dag houden we ons met name bezig met de laatstgenoemde mystiek. Een mystieke ervaring ontstaat door een ‘trigger'. Franciscus ervoer dit in zijn leven keer op keer.
 Elementen m.b.t. spiritualiteit: 1. Tijdgeest, 2. Grondinspiratie, 3 zelf, 4. Inoefening en 5. Mystiek
 Omschrijving van spiritualiteit: een vorm van geleefde ervaring (4), waarin een specifiek menselijk subject (3) en een specifiek waardensysteem (2) wederzijds op elkaar inwerken binnen een concrete context; deze vorm is innerlijk gericht op ontwaken tot mystiek besef (5), begin en beginsel van een niet-eindigend mystiek omvormingsproces (Waaijman).
 Of korter: Spiritualiteit is de voortgaande omvorming (proces), in betrokkenheid (relatie) op het Onvoorwaardelijke (God).
 Hubert Bisschops licht aan de hand van een cirkel die verdeeld is in vier segmenten toe: boven = de hemel, onder = de aarde, links = ik en rechts = jij. Deze vier zijn wezenlijke elementen m.b.t. spiritualiteit en mystiek. Ergens in de cirkel ben jij, wisselend soms hier, soms daar.
 Christelijke mystiek is volgens een eerbiedwaardige formulering ‘cognitio Dei experimentalis', een ervaringsmatig kennen en gewaarworden van God, dat zich in de intimiteit van de persoonskern voltrekt en uiteindelijk niet samenvalt met mogelijke reflectie op dit gebeuren.
 In het mystieke omvormingsproces zijn de fasen ‘zuivering', ‘verlichting' en ‘vereniging' te onderscheiden. In iedere fase zijn weer processen gaande. Hein Blommenstijn benoemt onderscheidt tussen de drie fasen (doorbraak, identifivatie en vereniging of interiorisatie) met daarbinnen telkens weer drie periodes ‘afbraak', ‘nieuw bewustzijn ' en ‘terugkeer'.
 Franciscus liet zich zijn hele leven raken door Jezus Christus, bij de Benedenkerk zie je de fresco waarop Franciscus Jezus zijn kruis nadraagt (waarbij Jezus omkijkt naar Franciscus). Franciscus wilde leven naar het ‘model van het Evangelie. Hierop entte hij de regel voor hem en zijn broeders. Hij oefende zich erin om steeds meer als Jezus te worden.
 Kernwaarden bij Franciscus: gehoorzaamheid, kuisheid, leven zonder eigendom. Voor hem waren belangrijk: leven naar het Evangelie, leven in boetvaardigheid, het doen van goede werken, geloof en gebed, geloof en eerbied voor de bedienaars, broeder- en zusterschap, de regel en vorm (die daaruit voortkomt), het uitdragen van ‘de vrede'.
 Franciscus ontving het geloof de aanbidding, hij ontving broeders van de Heer, hoe zij moesten leven naar het Evangelie werd hem geopenbaard en hij ervoer het als een opdracht van de Allerhoogste om de regel eenvoudig en zuiver op te schrijven en deze aan zijn broeders door te geven, die deze moesten onderhouden ‘met heilige daden tot het einde toe' (Testament 1-3).
 In onze tijd kunnen wij de waarden die hij leefde, volgen, al is onze tijd anders dan de 13e eeuw. Het ‘geldverbod' is bijv. niet meer te leven, soberheid en eenvoudig leven wel. De milieuproblematiek speelde niet in die tijd, maar respectvolle omgang met de mens en de natuur is van alle tijden. En ‘vrede', het verlangen naar en uitdragen van ‘vrede' evenzo.
 In 1RegMB (regel van de Minderbroeders (voorlopige redactie), 1,2-1,5 zie je vier worden vier evangelieteksten aangegaan. Hubert onderscheid als kern van drie hiervan: ‘geef aan de armen', ‘(...) zijn eigen leven' en ‘omwille van Mij'.
 ‘De Heer heeft mij een groet geopenbaard'... de wens ‘Pace e Bene', Vrede en alle goeds, moeten zijn broeders ook uitdragen. Ook als ze daartegen weerstand voelen omdat ‘het volk' het niet begrijpt.
 Mystieke ervaringen zijn er ook in onze tijd. ‘Bij iedere ademhaling ontvang je lucht, is God met je bezig, Hij houdt ons in leven', ‘het wordt je gegeven', ‘God is het goede en
al het goede komt van God'.

 

Ledenweekend in Assel in september 2016 

Dit weekend hebben we ons Clara-jaar afgesloten.  Een onderdeel van het weekend was dat we iets meebrachten dat uitdrukt wat wij met Clara hebben. Symbolen die we hebben meegenomen als we denken aan Clara...
Een veelheid van associaties passeren de revue. Een koperen afbeelding van Clara, een spiegel die geen echte spiegel is, een geboetseerd beeld van Clara, een fraaie spiegel uit de Wereldwin-kel, niks als teken van rijkdom, een spiegel en rozenkrans van jade, een witte roos als symbool van zuivere liefde, Christus als persoon waarin zij zich spiegelt - dus toch een spiegel, een tau-kruisje, een spiegel die deels vergroot, de Geschriften van Clara, de slotzegen van Clara aan haar zusters en een deel uit een brief van Etty Hil-lesum, een kaart van een uitgebloeide paar-denbloem die haar zaadjes de wereld in stuurt, de tekst ‘Ga waar je voor staat', een koptekst uit Trouw: ‘Schitteren om over anderen te stralen' en de uitstraling van een overleden kloosterzuster, lucifers in een simpel doosje dat op een eenvoudige manier mooi gemaakt is en de aanstekelijke kracht ervan, licht, een armbandje Vrede en alle goeds die herinnert aan de spiritualiteit waaruit we willen leven,een afbeelding van Clara die leefde in relatie met anderen en een afbeelding van het Licht die doet denken aan Clara, de Lichtende, brieven - die blijven, bewaard worden, Chagall-kaarten ... Al met al een rijkdom die we hier met elkaar bij elkaar gesprokkeld hebben!
Na het delen van dit alles leidde Joke de 4e brief van Clara aan Agnes in. Heel in het kort: Clara schreef deze brief rond in een tijd van verandering. Zo beleefde de mens tot dan toe zich meer als ‘deel van de gemeenschap' en gaat deze zich meer en meer als zelfstandig individu beleven. Meer op zichzelf staand. Ook het Godsbeeld veranderde. ‘De lijdende Chris-tus die mens geworden is' staat nu vooral centraal. Bij Franciscus en Clara zie je de intense behoefte om ‘de arme Christus' na te volgen. Clara schreef veel brieven. Onder meer aan Agnès van Praag. Agn1es van Praag was van koninklijke bloede en was al jong ingetreden. Clara en zij hebben elkaar nooit in levende lijve ontmoet, wel door middel van brieven. Er is een diepe verbondenheid, ontmoeting op innerlijk niveau. Als Clara de 4e brief aan Agnès stuurt, is ze al erg ziek. In de brief lees je de lofprijzing, de spiegel, de uitnodiging en de verbondenheid. De liefde van en voor Christus spreekt uit alles.
We lezen de verzen 9-23 van de 4e brief, en denken na over de vraag ‘wat raakt jou in de brief, negatief en/of positief?'. Daarover spreken we in groepjes en delen een korte impressie plenair.
's Middags is er ruimte voor een wandeling, even rusten of lezen. Daarna staat het ‘schou-wende' lezen van de brief meer centraal Carla neemt ons mee op de weg van de Lectio Divina: een weg van lezen, laten bezinken en beschouwen. Je schouwt in een spiegel, stelt je op afstand en staat ‘los van het denken' open voor wat komt. 
... zo werd het weer een prima weekend met een grote opkomst. Hieronder enkele foto's, leden kunnen het hele fotoalbum via de ledenpagina bekijken.

 

 

 

 

Ledendag in Nijmegen, klooster de Bron op 28 mei.

Wat hebben we een mooie en bijzondere ledendag gehad in het klooster de Bron bij de zusters Clarissen! Zuster Beatrijs Corveleyn o.s.c. nam ons deze dag mee naar het leven en de spiritualiteit van Clara. Zij deed dat op een inspirerende wijze aan de hand van een power-point-presentatie. In de middag zijn we uiteen gegaan in verschillende groepjes, waar ieder groepje gesproken heeft over één van de vragen. En dat hebben we weer uitgewisseld.
Tussen de middag hebben we meegebeden met het middaggebed van de zusters.
Een mooie manier om ook het biddend leven van de zusters mee te maken.
 
 
Stilte kun je toelaten, stilte kun je zoeken, stilte kun je leven.
Je kunt jezelf de stilte gunnen
Stilte hangt ook samen met rust, rust die je in je leven kunt inbouwen.
Stilte als levensritme is een keuze.
Stilte kun je alleen maar ook samen beleven.
Stilte, verstilling, soms naar binnen gericht, dan weer naar buiten.
Het is goed om de stilte zijn werk te laten doen.
Stilte heeft waarde, geeft ruimte en helpt om te focussen op wat er echt toe doet.
Je kunt "woordeloos" zijn, "woordeloos" doen.
Stilte kan verbinding scheppen, ruimte om te bidden, contact te zoeken met de Allerhoogste.
In de stilte kan ik horen wat Jouw Stem te zeggen heeft. (Huub Oosterhuis). 
 
 
 

Rondleiding door Gerard Pieter Freeman in het Catharijneconvent.

Op zaterdag 23 april troffen we elkaar, zo'n 12 mens' sterk in het restaurant van het Catharijneconvent. erard Pieter, die meegewerkt heeft aan de totstandkoming van de tentoonstelling over Franciscus, had aange-boden een rondleiding te verzorgen voor de leden van de VBF. at was een schot in de roos!
Dan hoor en zie je, naast de gewone en interessante dingen ook nog het verhaal erachter!
En Gerard Pieter deed dat op een enthousiaste en deskundige manier.
Het bijzondere vond ik om niet alleen de kunst te zien uit de tijd van Franciscus, maar ook de kunst uit de daar-opvolgende eeuwen.
Het was vooral gericht op de verschillende kunstuitingen rond Franciscus, minder op zijn leven.
Het was een inspirerende middag! 

  

Onze ledendag van februari 2016 werd ingeleid door Rafaël Maria Theuvenet. Rafaël vertelde veel over haar eigen leven en de keuzes die ze daarin gemaakt heeft. Als vanzelf kwamen we uit op de vragen: Durf jij je leven in handen van God te geven? Waar vind je God?  Wie zijn je zusters en je broeders? Hierbij passend zongen we: In Manus Tua Pater, een lied uit Taizé. 
In de middag spitsten we deze vragen toe op ons eigen lid-zijn van 'Broeder Frans': Wat beweegt je om lid te zijn, wat raakt je? Aan de hand van een uitgezocht symbool deelden we onze inspiratie. Onze persoonlijke verhalen lenen zich uiteraard niet om hier op internet te plaatsen. Ze brachten ons dichter bij elkaar. Met dank aan Rafaël verlieten we de mooie pastorie in Delft waar we te gast waren. 
 

 

Op zaterdag 28 november 2015 kwamen we samen in Utrecht. Met ruim 20 leden verzamelden we ons in de pastorie van de Antonius. Deze kerk wordt in januari gesloten. Onder begeleiding van Gerard Pieter Freeman bogen we ons over twee oude verhalen over Clara. Één uit de levensbeschrijving van Thomas van Celano, en één getuigenis uit het proces voor de heiligverklaring. We hebben 's middags één van deze verhalen als stilstaande theaterbeelden uitgebeeld. Daarbij kwam vooral onze eigen beleving van deze verhalen aan bod. Een leuke methode, want hoe beeld je een blinde uit in het gedrang voor een deur bij de kerk? Dan wordt het ook druk, en moet je toch onderscheiden hoe dat voelt. Het uitbeelden en kijken maakte ons inzichtelijk hoe men destijds door Clara getroffen was. 


In een goede sfeer sloten we de dag af met de zegen Clara:

The Clare Benediction
May the Lord show his mercy upon you,
May the light of his presence be your guide
May he guard you and uphold you,
may his spirit be ever by your side.
When you sleep, may hid angels watch over you,
When you wake, may he fill you with his grace.
May you love him en serve him all your days.
Then in heaven may you see his face. 

 

 

Van 18 - 20 september hebben we ons ledenweekend in Assel gehouden. Het thema was rond onze leefregel. Onder andere hebben we allemaal een afbeelding van Franciscus meegenomen die ons erg aansprak. 

 

Een ledenweekend is voor ons altijd een mix van bezinning, ontspanning en ontmoeting. Dit weekend vooral bezinning over onze leefregel. Op zaterdagmorgen probeerden we de volgende vraag te beantwoorden door te tekenen , te kleuren of te schrijven: "Geeft onze regel aan hoe we met de toekomstige crises omgaan. Hoe gaan we om met armoede, vluchte-lingen en het klimaat? "
De resultaten van creatief nadenken over de toekomst en het behoud van de aarde waren overweldigend.
Na de thee gingen we iets heel bijzonders doen. In kleine groepen gingen we in gesprek met Franciscus. In de kring bleef een stoel leeg. Ina, onze gespreksleider stelde ons het volgende voor: Stel dat Franciscus op die stoel zou zitten. Wat zou je hem willen vragen. Kies maar iemand uit om Franciscus te zijn....! De stoel werd ingenomen en Franciscus , steeds een ander, kreeg de volgende vragen: Franciscus, hoe was het om te breken met je vader?
Franciscus, hoe heb je het zonder vrouw kunnen redden?
Franciscus, kun je me vertellen hoe jij met de vluchtelingen om zou gaan?
Franciscus, hoe kwam je erbij zomaar een melaatse te omarmen?
Het was verhelderend en spannend. Ik weet zeker dat alle groepen een prachtig uurtje hebben meegemaakt.
Dat het een erg goed idee van ons bestuur is geweest om het weekend uit te breiden met de zondagmorgen, merkten we dit jaar weer aan de belangstelling voor de zaterdagavond- workshops. In de stilteruimte werd er onder leiding van Ina gedanst. Vanuit de grote kamer klonken vrolijke stemmen van zangers die onder leiding van Mayk een koortje vormden. Nog ver in de avond kon je horen wat er zoal gezongen was. Sommige liedjes blijven lang "hangen."
In de eetkamer zat ik met nog zes broeders en zusters bij de gedichtengroep. Dit jaar had Joke een nieuwe vorm bedacht. Het wordt steeds leuker in ingewikkelder. Maar wat leer je dat snel! We leerden een TRIOLET te maken. Een achtregelig refreindicht, behorende tot de rondeelfamilie. 

 De zondagochtend begon weer met een gezellig ontbijt en daarna de viering in de stilteruimte. Zingen, stilte en bidden voor elkaar. Hier volgt het slotgebed:
Gij , Eeuwige
Onze beschermer en behoeder
Gij zijt onze kracht
en onze rijkdom
Dat is ons genoeg
Gij zijt liefde, zachtmoedigheid,
Recht en trouw
Gij zijt ons alles
Leven voor altijd
Na de koffie kwam het slotprogramma. Het hele weekend hadden we nagedacht over onze leefregel. Op de laatste ochtend van het weekend gingen we in groepjes uiteen om na te denken wat de regel voor ons betekent.
Hebben we een houvast aan onze leefregel in de toekomst? Wat betekent de regel als het gaat over klimaat of vluchtelingen?
Daarna sloten we af met tegeltjeswijsheden: ieder kreeg een tegeltje van keurig karton om op de schoorsteen te hangen (voor wie die heeft), en de opdracht om in enkele woorden hier de oogst van het weekend op  te schrijven en dit thuis een plaats te geven. Een creatieve opdracht die allerlei mooie spreuken opleverde, te veel om hier een plaats te geven.
Leden vinden het complete fotoalbum op de ledenpagina

 

Op 13 juni 2015 waren we te gast bij de groep van Emmaus in Haarzuilens.

We kregen uitleg over de beweging: Het is allemaal begonnen met Abbé Pierre die zich inzette voor onderdak voor daklozen. Om dat onderdak te betalen motiveerde hij de daklozen om spullen te verzamelen om tweedehands te verkopen. Dit liep alras uit de hand en daar ligt de oorsprong van Emmaus. Dat, als je je net als de Emmausgangers in het Evangelie, verloren voelt, er toch een nieuw begin kan zijn. Opdat wanhoop verandert in hoop. Mensen die wonen bij Emmaus worden aangesproken op wie ze nu zijn en niet op hun verleden. Het is werken met anderen en voor anderen. Vanuit de groep van Haarzuilens worden per jaar enkele tonnen naar projecten elders overgemaakt. Tevens functioneert het werk voor de bewoners en vrijwilligers als een zinvolle dagbesteding. Overigens is Xander zelf als werknemer in dienst van Emmaus.

Na het gesprek was er tijd voor de lunch. De soep ontbrak, maar dat mocht de goede sfeer niet drukken. We verheugden ons al op de rondleiding die we daarna kregen. In het prachtige huis van de woongroep en daarna natuurlijk de loodsen in van de winkel. Hier voltrok zich een klassieke scheiding der geesten. Terwijl de vrouwelijke leden uitzwermden tussen servies, schilderijen etc. en de kleding, stonden de vijf aanwezige mannen in de ingang te praten. Niets is broeder Franssers vreemd dus. Er werd ook nog een grote zeecontainer geladen met balen kleding voor Afrika.

 

 

Na de thee hebben kort in kleine groepjes gesproken over ons eigen omgaan met bezit. Hoe komt het eigenlijk dat de leden van de meeste van onze ouderlijke gezinnen elkaar financieel niet ondersteunen als dat mogelijk is? Tijd is bezit. Je gedachten en persoon wordt ook vaak beleefd als bezit. In de politiek wordt dat ‘het dikke ik’ genoemd, de mentaliteit van ‘alles voor mezelf’ want ik ben een hardwerkende Nederlander en laat die an-der maar ruimte voor mij maken en haar eigen boontjes doppen. Er werd nog gesproken over het boekje van Joris Luijendijk en Piketty. Kok vertelt dat Pitetty duidelijk heeft gemaakt dat in ons tijdsgewricht de rol van ‘oud geld ‘ en overervingen belangrijker wordt omdat je met ‘al je werken’ nooit dat rendement en die vooruit-gang kan maken die de groot-bezitters met hun vermogen bereiken. Als oplossing daarvoor ziet hij een progressieve vermogensbelasting.
Het zou nog wel eens interessant zijn om als vbf-ers uit te wisselen hoe wij zelf met de centen omgaan en wat we daarin nog willen leren.
In de korte afsluitende viering mochten we in één woord een reactie op de dag geven: o.a. goed genoeg, rijk aan, om aardig te zijn moet je geaard zijn, abbé Pierre, delen, Emmaus.. De Woongroep heeft van Cilia en Moni een taart en bloemen gekregen en later in de week werd er nog taart voor de overige medewerkers bezorgd. Fijn om hier te gast te zijn. Jammer… dat de winkel nou net niet open was.